Tahkim

Günümüz ticari ve hukuki ilişkilerinde uyuşmazlıkların hızlı, etkin ve güvenilir biçimde çözülmesi büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda tahkim ve arabuluculuk, klasik yargı yollarına alternatif olarak geliştirilen ve hem ulusal hem de uluslararası alanda yaygın biçimde kullanılan modern uyuşmazlık çözüm yöntemleri arasında yer almaktadır. Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO), iş dünyasının ihtiyaçlarını gözeterek bu yöntemlerin yaygınlaştırılmasına öncülük etmektedir.

Tahkim Nedir?

Tahkim, taraflar arasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların, devlet mahkemeleri yerine tarafların serbest iradeleriyle seçtikleri bağımsız ve tarafsız hakemler tarafından çözümlenmesini sağlayan alternatif bir uyuşmazlık çözüm yoludur. Tahkim, taraflar arasında önceden imzalanmış bir tahkim sözleşmesi veya sözleşmeye eklenen tahkim şartı uyarınca uygulanır.

Tahkim sürecinde hakemler, uyuşmazlığı hukuki ve teknik yönleriyle değerlendirerek bağlayıcı ve kesin nitelikte bir karar verir. Bu kararlar, mahkeme kararları gibi icra edilebilir özelliğe sahiptir. Tahkimin en önemli avantajları arasında sürecin gizli yürütülmesi, yargılamanın daha kısa sürede tamamlanması ve tarafların hakem seçimi ile yargılama usulü üzerinde söz sahibi olması yer alır. Özellikle teknik ve ticari uyuşmazlıklarda, alanında uzman hakemlerin görev alması sağlıklı ve isabetli kararlar alınmasına katkı sağlar.

BTSO çatısı altında 26.05.2015 tarihinde kurulmuş olan BTSO Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi marifetiyle Merkez’e yapılan tahkim yargılaması başvurularının; ilgili mevzuatın aradığı usul işlemlerine uygunluğu takip edilerek, tahkim yargılamasının yürütülmesi ve sonucunun yerel mahkemeler tarafından tanınması için gerekli işlemler yerine getirilmektedir.

Tahkim Faydaları

Tahkim, taraflara birçok açıdan önemli avantajlar sunar. Uyuşmazlıkların hızlı ve ekonomik şekilde çözülmesine imkân tanırken, gizlilik sayesinde ticari sırların korunmasını sağlar. Tahkimde alanında uzman hakemlerin görev alması, teknik uyuşmazlıklarda doğru ve adil kararların verilmesine katkı sunar.

Tahkimin Avantajları

Tahkim süreci gizlidir. Duruşmalar da dâhil olmak üzere, tahkim yargılaması halka açık değildir. Taraflar ve hakemler sıkı gizlilik kurallarına uymakla yükümlüdürler. Böylece ticari sırların ve gizli bilgilerin kamudan, medyadan ve rakiplerden korunması mümkün olur.

Hakemler uzmandır

Taraflar hakemlerini, bu kişiler tarafsız ve bağımsız oldukları sürece, serbestçe seçebilirler. Hakemler değişik uluslardan ve profesyonel alanlardan seçilebilirler. Böylece uyuşmazlığın profesyonel ve kişisel deneyime sahip uzmanlar tarafından çözülmesi sağlanmış olur.

Tahkim kararları icra edilebilir niteliktedir.

Tahkim kararlarının icrası birçok ülkede adli mahkeme kararlarının icrasından daha kolaydır. Bunun sebebi 1958 tarihli Yabancı Tahkim Kararlarının Tanınması ve İcra Edilebilmesine Dair New York Sözleşmesi’dir.

Tahkim zaman ve masraf tasarrufu sağlar

Uyuşmazlığa uygun olarak belirlenen usul kuralları ve temyiz aşamasının veya ikinci derece yargılamanın bulunmaması, tahkim sürecinin nispeten daha kısa sürede tamamlanabilmesine olanak tanır. Uygun bir tahkim dili ve/veya yerinin seçilmesi, gereksiz tercüme ve yolculuk masraflarının engellenmesini ve böylece masraflardan tasarruf edilmesini sağlar.

Tahkim, tarafların menfaatlerine kısa sürede ulaşmasını sağlamasının yanı sıra aynı zamanda katı gizlilik kuralları içerdiğinden ticari sırları güven altında tutmayı temin etmektedir.

BTSO Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi (BTSOTAM)

Tahkim ve arabuluculuk, günümüz ticari hayatında uyuşmazlıkların çözümünde hızlı, ekonomik ve güvenilir alternatifler sunmaktadır. BTSO, bu yöntemlerin yaygınlaştırılması ve etkin biçimde uygulanması yönündeki çalışmalarıyla, iş dünyasının hukuki altyapısını güçlendirmeye ve ticari ilişkilerin sürdürülebilirliğine katkı sağlamaya devam etmektedir.

BTSO, Türkiye’deki ilk ‘Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi’nin kuruluş kararı ile (25 Mayıs 2015) BTSO Tahkim ve Arabuluculuk Usul ve Esaslarını yürürlüğe koymuş bulunmaktadır. Bu doğrultuda, BTSO Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi (BTSOTAM), ticaret hayatında ortaya çıkan uyuşmazlıkların klasik yargı yolları yerine daha hızlı, etkin ve maliyet avantajı sağlayan çözümlerle çözülmesini desteklemek amacıyla faaliyet göstermektedir. BTSOTAM, taraflara dostane çözüm yollarını teşvik ederek ticari ilişkilerin korunmasına önemli katkı sağlamaktadır.

Merkez, tahkim ve arabuluculuk süreçlerinin yürütülmesi, ilgili mevzuata uygunluk takibi ve uygulama sekretaryası hizmetlerinin sunulması görevlerini üstlenmektedir. Bu kapsamda üyelerin taraf olduğu ticari uyuşmazlıkların mahkeme öncesi alternatif çözüm yolları ile sonuçlandırılması teşvik edilir.

Merkezin yenilenen hizmet binası, Adalet Bakanlığı desteğiyle modern standartlara göre tasarlanmış olup, Bursa’yı tahkim ve arabuluculuk alanında Avrupa’nın önemli merkezleriyle kıyaslanabilir bir konuma taşımaktadır.

BTSO, tahkim ve arabuluculuk alanındaki çalışmaları yalnızca uygulama ile sınırlı bırakmayıp nitelikli insan kaynağı yetiştirilmesine de büyük önem vermektedir. Bu kapsamda:

  • BTSO Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi ile Bursa Uludağ Üniversitesi iş birliği içinde düzenlenen “Temel Arabuluculuk Eğitim Programları” gibi etkinlikler düzenlenmektedir. Bu eğitimler, hukuk pratiği ve alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri konusunda bilgi ve yetkinlik kazandırmayı hedeflemektedir.
  • Kamu çalışanlarına ve iş dünyası profesyonellerine yönelik temel ve ileri düzey arabuluculuk eğitimleri ile alanda yeni uzmanların yetişmesine destek verilmekte, böylece arabuluculuk uygulamalarının yaygınlaşmasına katkı sağlanmaktadır. Bu eğitim programları, ticari uyuşmazlıkların çözümünde etkin rol oynayacak yeni arabulucuların ve tahkim uzmanlarının yetişmesine katkıda bulunmaktadır.

BTSO’nun tahkim ve arabuluculuk alanındaki çalışmaları aynı zamanda sektörel panel, seminer ve bilinçlendirme etkinlikleri ile de desteklenmektedir. Özellikle ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk ve tahkim yollarının uygulanabilirliği, dava şartı arabuluculuğun usul esasları gibi konular, iş dünyası temsilcilerine aktarılmaktadır. Bu etkinlikler sayesinde BTSO, uygulamanın yaygınlaşmasına ve farkındalığın artmasına katkı sağlamaktadır.

BTSO’nun Kurumsal Vizyonu ile Uyumlu Bir Yaklaşım

BTSO’nun tahkim ve arabuluculuk çalışmalarını yürütme biçimi, Odamızın genel vizyon ve stratejisi ile uyumludur:

  • Üyelerinin rekabet gücünü artırmak, ticari ilişkilerde ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümünü kolaylaştırmak ve yatırım ortamını güvenli hâle getirmek.
  • Yargı reformu ve alternatif uyuşmazlık çözüm modellerinin benimsenmesi süreçlerinde aktif rol almak.
  • Eğitim ve kapasite geliştirme faaliyetleriyle iş dünyasının ihtiyacı olan uzman profillerini yetiştirmeye katkı sağlamak.

Bu çalışmalar, BTSO’nun yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda hukuki altyapının güçlendirilmesine yönelik de katkı sunduğunu göstermektedir.

Sonuç olarak, Bursa Ticaret ve Sanayi Odası, tahkim ve arabuluculuk alanında uzun vadeli, sürdürülebilir ve örnek bir kurumsal model oluşturmuştur. BTSO Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi, hem ticari uyuşmazlıkların çözümünde etkin bir alternatif sunmakta hem de eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarıyla bu alanın Türkiye’de gelişmesine yön vermektedir. Bu yönüyle BTSO, ulusal ve uluslararası düzeyde örnek gösterilen bir uygulama merkezi hâline gelmiştir.

BTSOTAM TAHKİM YOLUNA BAŞVUR

BTSOTAM’ı Kullanmak İçin İlk Yapmanız Gereken

Sözleşme içeriğinde tahkim şartına yer vermek.

Örnek tahkim şartı:

İşbu sözleşmeden kaynaklanan veya bu sözleşmeyle ilgili olan ya da bu sözleşmenin ihlali, feshi veya geçersizliğine ilişkin bulunan her türlü uyuşmazlık veya istem Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi (BTSOTAM) Tahkim Kuralları uyarınca nihai olarak tahkim yoluyla çözülecektir. Aşağıdaki hükümler taraflarca yukarıdaki tahkim şartına eklenebilir:

Tahkim dili ………………………… olacaktır.

Tahkim yeri (Şehir / Ülke)’dir.

Hakem sayısı (…) olacaktır.

Uyuşmazlığın esasına …………………… hukuku uygulanacaktır.

Mevzuat

  • BTSOTAM Tahkim Kuralları
  • BTSOTAM Tahkim Merkezi Masraflar ve Ücretler Tarifesi Hakkında Kurallar

Tahkime Başvur

  • Taraflardan birinin BTSOTAM’a başvurması. (BTSOTAM’a sistem üzerinden ya da btsotam@btso.org.tr mail adresi üzerinden başvuru yapabilirsiniz)
  • Başvuru ve idari masrafların yatırılması.
  • Sekretarya ön kontrolü.
  • Sekretarya tarafından davalıya tebligat çıkartılması. (başvuru dilekçesi ve   hakem tayin edilmesi)
  • Davalı tarafından cevap dilekçesinin sunulması.
  • Tarafların hakem tayin etmesi.
  • Tahkim divanı tarafından avans ve hakem ücretleri belirlenmesi.
  • Hakemlerin yargılamanın usulüne ilişkin çizelgesini hazırlaması.
  • Tahkikat ve yargılama.
  • Kararın taraflara tebliği.